Шәй мәдениетімен сабақтас жәдігерлер

Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігіне қарасты Отырар мемлекеттік археологиялық қорық-музейінің Сапар орталығында «ШӘЙ МӘДЕНИЕТІМЕН САБАҚТАС ЖӘДІГЕРЛЕР» тақырыбында көрме ашылды.Көрмеде Отырар қорық-музейінің қорындағы шәй ішу мәдениетіне қатысты ортағасырлық ыдыстар және XIX-XX ғасырларда қолданыста болған асханалық бұйымдар коллекциялары көпшілікке ұсынылды. Шәйді түпкі тарихы Қытай мемлекетінен шыққан. Бес мың жыл тарихы бар шайды қытайлар Тибет тауларында егіп,…

Жалғасы...

Алтын төбе қалажұрты

Бірінші ғасырлары – 11 ғ. (археол.). Қоғам ауылының солтүстік-батысында, 5,5 км жерде орналасқан. Географиялық координаттары 42Т 437102 UTM 4747216. 1947 ж. Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (А.Н.Бернштам) зерттеген. 1949 ж. шахристанның оңтүстік бөлігінде қазба жүргізілді. Кесектен соғылған кұрылыс қалдықтары бар 3 мәдени қабат аршылған. Қазба нәтижесінде алынған материалдарды сараптау барысында 2 хронологиялық этап анықталды: б.д. бірінші…

Жалғасы...

Жалпақтөбе қалажұрты

I-XIII ғғ. (археол.). Қоғам ауылынан солтүстік-батысқа қарай 17 км жерде, Отырар төбеден батысқа қарай 10 км жерде орналасқан. Географиялық координаттары 42Т433635 UTM 4747978. 1948 жылы Оңтүстік-Қазақстан археологиялық экспедициясы (А.Н.Бернштам), 1966-70 жылдары Отырар археологиялық экспедициясы (К.А.Ақышев), 2006 жылы Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедициясы зерттеген. Жалпақтөбе – күрделі фортификациялық жүйесі бар, Сырдарияның ірі меандрларының бірінің қасында орналасқан…

Жалғасы...

Пұшықмардан қалажұрты

I-VIII ғғ. (археол.). Көкмардан ауылынан оңтүстік-батыста, 4 км жерде, Арыс өзенінің сол жағалауында, Сырдарияға құяр тұсында орналасқан. Географиялық координаттары 42Т444836 UTM 4731387. 1969-70 жылдары Отырар археологиялық экспедициясы /К.А.Ақышев/ зерттеген. Пұшықмардан ерте ортағасырлық қаланың қалдығы. Цитаделі қирандының шығыс бөлігінде орналасқан. Ол көлемі 150х120 м, биіктігі 10 м, төртбұрышты төбе болып қалған. Шахристан цитаделге батыс жақтан жапсарласады.…

Жалғасы...

Пышақшы төбе қалажұрты

I-XII ғғ. (археол.). Қоғам ауылының оңтүстік-батысында, 1 км жерде орналасқан. Географиялық коорди-наттары 42Т 442718 UTM 4740913. 1947 жылы Оңтүстік Қазақстан археологиялықэкспедициясы (А. Н. Бернштам) зерттеген, 1949 жылы төменгі (батыс) алаңның шығыс шетінің ортасында қазба жүргізілді. 6—10 ғғ. жататын 3 қабат аршыл-ды. 1969 — 70 жылдары Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедициясы (К. А. Ақышев) зерттеп, кішігірім…

Жалғасы...

Көкмардан Қалажұрты, Б.З. I – VII Ғғ.

Көкмардан ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 5 км жерде, Арыс өзенінің сол жағасында орналасқан. Географиялық координаттары 42Т444709 UTM 4732986. Отырар қалажұртына дейінгі текелей қашықтығы – 20 км, Арыстың қазіргі арнасы мен Шәуілдір ауылынан 7 км. Төбедегі қазба жұмысын 1977, 1978-83 жылдары Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедициясы (К.А.Ақышев, К.М.Байпақов) жүргізді. Көк-Марданның қирандылары екі бөліктен, яғни негізгі төбе мен…

Жалғасы...

Мыңшұқыр мекенжұрты

XIV-XV ғғ. (археол.). Отырар қалажұртынан оңтүстікке қарай 5 км жерде, Мыңшұңқыр елдімекенінде орналасқан. Географиялық координаттары 42Т442716 UTM 4739678. Отырар мемлекеттік археологиялық қорық-музейі 1988 жылы зерттеген. 1990-91 жж, 95 ж қазба жүргізілген (М.Б.Қожа). Ескерткіш онша биік емес, көлемі 90х70 м келетін төбе түрінде сақталған. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа созылып жатыр. Оңтүстік-батыс бөлігін шаруашылық мақсатта қазылған ұзындығы 80 м,…

Жалғасы...

Мардан күйік қалажұрты

I-XV ғғ. (археол.). Қоғам ауылының солтүстігінде, 7 км жерде орналасқан. Географиялық координатта-ры 42Т 438693 UTM 4750346. 1949 – 51 жж. Оңтүстік Қазақстан археологиялықэкспедициясы (Е. И. Агеева, А. Н. Бернштам) зерттеген. 1986 ж. Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экс-педициясы (К. М. Байпақов) қазба жүргізген. Ескерткіштің екінші аты — Қоңыртөбе. Жергілікті тұрғындар берген ат қалажүрттың ерекшелігін дәл көрсетеді.…

Жалғасы...

Қаракөншек қалажұрты

Қаракөншек қалажұрты, I-XII ғғ. (археол). Шәуілдір ауылының оңтүстік шетінде, Арыс өзенінің оң жағалауында тұр. Географиялық координаттары 42Т448460 UTM 4735889. 1948-49 жылдары Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (А.Н.Бернштам), 1969-70 жылдары Отырар археологиялық экспедициясы (К.А.Ақышев) зерттеген. Үшбұрыштанып келген төбенің көлемі: оңтүстік-шығыс жаны 180, оңтүстік-батыс жаны 160 м, солтүстігі – 190 м, биіктігі-15 м, төбесінде 75х60 м болатын дөңгеленген…

Жалғасы...

Отырар қалажұрты

Ұлы Жібек жолы бойындағы ірі орталықтардың бірі, ғұлама ғалым Әбу Нәсір Әл-Фарабидің отаны Отырар – Қазақстанның Оңтүстігінде орналасқан ортағасырлық қалалардың ең белгілісі. Отырар ежелгі заманнан-ақ қалаларында ғылым мен мәдениет, сауда өндірісі, далаларында егін, мал шаруашылығы қатар дамыған әлемдік мәдениеттің ірі орталықтарының бірі болған VІ-VІІІ ғасырларда Отырар-Фараб Сырдарияның орта шегіндегі ірі феодал иелігінің астанасы, ІХ-ХІІ ғасырларда…

Жалғасы...